Τα “χελιδονίσματα” είναι δημοτικά τραγούδια (άσματα αγερμού ή αγύρτικα άσματα) που αναφέρονται στον ερχομό της χελιδόνας, την οποία ταυτίζουν με τον ερχομό της άνοιξης και συνδέονται με την παραγωγή, τη γονιμότητα της φύσης, το άνθισμα των λουλουδιών και τη βλάστηση.
Στη λαογραφική ορολογία, "αγερμός" είναι η εθιμοτυπική επίσκεψη ομάδας ατόμων στα σπίτια μιας κοινότητας σε ορισμένες ημέρες, συνήθως γιορταστικές, με σκοπό να πουν τραγούδια (καλή ώρα τα κάλαντα) και να ευχηθούν υγεία και ευτυχία.
Η λέξη προέρχεται από το αρχαιοελληνικό ρήμα "αγείρω" που σημαίνει "συναθροίζω". Από εδώ και τα "ομήγυρη", "πανηγύρι", "αγύρτης", "αγορά". [Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Γ. Μπαμπινιώτη]
Η προέλευση των χελιδονισμάτων αγγίζει στους αρχαίους χρόνους και, μάλιστα, στη μινωική εποχή. Η χελιδόνα έγινε ιδιαίτερα αγαπητή από τα αρχαϊκά χρόνια στην Ελλάδα, πέρασε από το Βυζάντιο και πετώντας ασταμάτητα στους αιώνες, έφτασε μέχρι τις ημέρες μας να κελαηδά και να καλωσορίζει την άνοιξη με ευχές. Πρόκειται, λοιπόν, για αρχαίο αγερμό, που ανήκει στα κάλαντα του Μαρτίου, μέρος εορταστικών εθίμων για την Πρωτοχρονιά, η οποία τότε εορταζόταν την 1η Μαρτίου και όχι την 1η Ιανουαρίου, όπως σήμερα.
Το 153 π.Χ. η Πρωτοχρονιά μεταφέρθηκε στην 1η Ιανουαρίου από τους Ρωμαίους. Δύσκολο, όμως, να ξεχαστεί τόσο εύκολα ένα τέτοιο έθιμο κι έτσι κράτησε για μεγάλο χρονικό διάστημα, όπως δείχνουν αναφορές και από τους βυζαντινούς χρόνους.
Τα δημοτικά αυτά τραγούδια μετατράπηκαν σε παιδικά λαϊκά τραγούδια, τα οποία τραγουδιούνται ακόμα και σήμερα! Το μήνα Μάρτιο τα παιδιά έφτιαχναν ένα ξύλινο ομοίωμα χελιδόνας, το οποίο στόλιζαν με λουλούδια. Έπειτα το γύριζαν από σπίτι σε σπίτι σ’ όλο το χωριό τραγουδώντας τραγούδια για τον ερχομό των χελιδονιών. Οι νοικοκυρές, που τα υποδεχόταν με χαρά, τ΄ ανταμείβανε δίνοντας τους αυγά, καρύδια, λάδι κι άλλα καλούδια.
Είναι σημαντικό ότι το έθιμο αυτό επιβιώνει από τους αρχαίους Έλληνες και σε πολλά μέρη της πατρίδας μας όπως στη Μακεδονία, Θράκη, Δωδεκάνησα.
Την Παρασκευή 20 Μαρτίου αναβιώσαμε το έθιμο στην αυλή του σχολείου μας. Τραγουδήσαμε όλοι μαζί χελιδονίσματα. Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια σε όλα τα παιδιά!
Πηγή:https://anthobeio.wordpress.com/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.